Փունջ Մը Լուսաւորող Ժպիտ Մասիս Արարատեանի Յիշատակին

Փունջ Մը Լուսաւորող Ժպիտ Մասիս Արարատեանի Յիշատակին Կորսնցուցինք Մասիս Արարատեանը. հայ ժողովուրդին` հայրենի եւ սփիւռքի հայութեան համար հաւասարապէս մեծ կորուստ է Մասիս Արարատեանի վերջին հրաժեշտը: Ու թէեւ ծերունազարդ, բայց մի՛շտ երիտասարդ արուեստագէտին կեանքի մոմը մարեցաւ, սակայն անոր անմար կրակը պիտի շարունակէ լուսաւորել մեր մութ ու լոյս օրերը, ճիշդ այնպէս, ինչպէս ըրած էր իր իմացական կեանքի…

Կռթնած Բեմարուեստին Առջեւ, Ինչպէս` Սուրբ Խորանին

Կռթնած Բեմարուեստին Առջեւ, Ինչպէս` Սուրբ Խորանին Յոյժ նշանակալից տարի է համասփիւռքեան թատերարուեստի համար 2023 թուականը. նշանակալից եւ անշուշտ` յատկացուցիչ, վասնզի   կը լրանայ ազգային մեծանուն երախտաւոր, գործարար, բեմադրիչ, բեմագիր, դերասան Գասպար Իփէկեանի (Կ. Պոլիս, 19 յունուար 1883 Պէյրութ,  30 դեկտեմբեր, 1952) ծննդեան 140-ամեակը: Վստահ ենք, որ տարին յոբելենական ըլլալէ զատ`  համասփիւռքեան թատերարուեստի ազգապահ գործունէութեան` ցայժմ իր…

Րաֆֆի՝ Հայ Քաղաքական Մտքի Զարգացման Յառաջամարտիկ. Ա. Մկրտումեան

Րաֆֆի՝ Հայ Քաղաքական Մտքի Զարգացման Յառաջամարտիկ. Ա. Մկրտումեան Արայիկ Մկրտումեանի (Հայաստան) սոյն յօդուածը ներկայացուած է Տարբերակ21 հանդէսին կողմէ կազմակերպուած «Վերջին 300 տարիներու ամենաազդեցիկ հայը» խոհագրական մրցոյթին (Յունուար-Մարտ 2022): Յակոբ Մելիք Յակոբեանը` Րաֆֆին,  հայ ազգային-ազատագրական պայքարի հիմնադիրներէն եւ քաղաքական մտքի զարգացման յառաջամարտիկներէն է: Ծնած է 1935-ին, Սալմաստ գաւառի Փայաջուկ գիւղը (Պարսկաստան)` ազնուական ընտանիքի մէջ: Նախնական կրթութիւնը…

Երազային Հալէպի «Նայիրի»-եան Երախայրիքը

Երազային Հալէպի «Նայիրի»-եան Երախայրիքը Համարեա՛ ութ տասնամեակ առաջ, երկրորդ աշխարհամարտի համատարած սեւ ու սուգի, տագնապալի հաց ու ջուրի օրերուն, Հալէպի մէջ կ’առկայծէր գիր ու գրականութեան կենարար քուրայ մը, որուն ծննդոցը այսպէս կ’աւետէ խմբագիր Անդրանիկ Ծառուկեան.- «Նայիրի ունի նպատակ մը. Վառ պահել գրականութեան հանդէպ սէրն ու հետաքրքրութիւնը, նոյնիսկ այս մռայլ օրերուն: Այս նպատակին իրագործումը կը կազմէ…

Վահան Զանոյեան. Թէ Ի՞նչպէս Վերագտայ Զինք եւ Ո՞վ է Ան

Վահան Զանոյեան. Թէ Ի՞նչպէս Վերագտայ Զինք եւ Ո՞վ է Ան Հեռաձայնը հնչեց, ընկեր մըն էր. –Ու՞ր ես, կրնա՞ս գալ: –Հեռու եմ, չեմ կրնար գալ, ուշ է արդէն: –Ուշ չէ, եկուր մեծ անակնկալ ունիմ քեզի: –Վահրամի (Դաւթեան) հետ եմ, Ռուբէն Աբովեանի  մօտ, որ Մերձաւան գիւղը կ’ապրի: –Ո՞ւր է ատիկա: –Էջմիածնի ճանապարհին… : –Շատ հեռու չէ, մենք…

120-ամեակ Արմենուհի Գեւոնեանի… եւ իր մէկ գրութիւնը

120-ամեակ Արմենուհի Գեւոնեանի… եւ իր մէկ գրութիւնը Այս տարի լրացաւ 120-ամեակը հայ երգչուհի, կրթական, մշակութային գործիչ, Մշոյ աշխարհի դուստր եւ «Տարօնի սոխակ» Արմենուհի Գեւոնեանի (ծնեալ՝ Տէր-Կարապետեան): Արգասաւոր կեանք ապրած հայուհին կեանքէն հեռացած է 100 տարեկանին, ուստի 2022 թուականը նաեւ անոր մահուան 20-րդ տարին է: Յայտնի է, որ ան դուստրն է գրող, ազգային գործիչ, լրագրող, Օսմանեան…

Յաղագս Պիպեռեան Զաւէնի

Յաղագս Պիպեռեան Զաւէնի Զաւէն Պիպեռեանի, ինչպէս փաստօրէն գրական եւ կենսագրական նմանատիպ ուղեծիր ապրած շատ ուրիշ արժանաւոր գրագէտներու պարագային, ընդունուած կարգ է առաջնահերթաբար նշել անտեսումի, ճանաչման զլացումի երեւոյթը – բնորոշ գիծ՝ մեր ազգա-մշակութային իրականութեան: Եւ, հաւանօրէն, այդպիսի ընդգծում արդարացի է մասամբ: Բայց ես պիտի նախընտրեմ տուրք չտալ այդպիսի կանոնակարգի…: Ինչպէս կը հաւատամ, եւ պիտի փորձեմ հաստատել…

Գրագիտուհի Անայիսի «Յուշերս» Գիրքը

Գրագիտուհի Անայիսի «Յուշերս» Գիրքը Պոլսահայ գրագիտուհի Անայիս, բուն անունով` Եփրիմէ Չօպանեան Աւետիսեան, իր յուշերուն մասին համեստօրէն կ’ըսէ. “Բայց ի՞նչ է տերեւ մը անտառին բոլոր տերեւներուն մէջ”: Ան իր կեանքի պատմութիւնը գրած է “Յուշերս” խորագրեալ գիրքին մէջ, որ հրատարակուած է Փարիզ, 1949-ին, 350 էջ: Անայիս ծնած է Պոլսոյ Պեշիկթաշ արուարձանը 1872-ին: Ան զաւակն է Յակոբ Չօպանեանի:…

«Անի» Անունով Ամսագիր Մը Կար…

«Անի» Անունով Ամսագիր Մը Կար… Անցեալները 1954 թուականը կրող «Անի» ամսագրի հին ու գունաթափ թիւ մը ինկաւ ձեռքս: Հաճոյքով թղթատեցի զայն, ընթերցումներ կատարեցի հոսկէ-հոնկէ, մասնաւորաբար հետաքրքրուելով, թէ որո՛նք աշխատակցեր էին գրական որակաւոր այս պարբերականին: «Անի»-ն լոյս տեսած է լիբանանահայ գրագէտ-բանաստեղծ Վահէ-Վահեանի (1908-1998) խմբագրութեամբ, Պէյրութ, 1946-1955: Ժամանակաշրջան մըն էր ասիկա, երբ սփիւռքեան իւրաքանչիւր գաղութ ունէր իր գրական պարբերաթերթը,…

Ռ. Զարդարեանի Գործածած Ծածկանունները

Ռ. Զարդարեանի Գործածած Ծածկանունները Համիտեան ռեժիմին խստութիւնը պատճառ դարձած է, որ Ռ. Զարդարեան դիմէ զանազան ծածկանուններու։ Զանոնք սովորաբար գործածած է Օսմանեան Կայսրութեան սահմաններէն դուրս լոյս տեսած հայ մամուլին մէջ։ Անոնք ընդգրկած են ե՛ւ գեղարուեստական, ե՛ւ հրապարակագրական նիւթեր։ Այդ ծածկանուններուն ամբողջութիւնը ցարդ մնացած է անյայտ։ Նոյնիսկ կարգ մը ծանօթ ծածկանուններու գործածութեան տարեթիւերն ալ սխալ տրուած են։…